ΚΥΡΙΑΚΗ Η΄ΛΟΥΚΑ

Print
Κατηγορία: Ευαγγέλιο Κυριακής
Published Date

Ἡ εἰκόνα τῆς εὐσπλαχνίας

«Καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἐσπλαγχνίσθη…» (Λουκ. 10,33)

ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Ν. Καντιώτης

Καὶ πάλι, ἀγαπητοί μου, ὁ πανάγαθος Θεὸς μὲ ἀξίωσε νὰ φέρω τὰ βήματά μου ἐδῶ στὸ ναό. Καὶ ἐφ᾽ ὅσον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μιλήσω, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ πῶ λίγες λέξεις. Ἀκούσατε τὸ ἱερὸ εὐαγγέλιο· εἶνε ἡ ὡραιοτάτη παραβολὴ τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτου, γνωστὴ σὲ ὅλους, ποὺ παρὰ τοὺς αἰῶνες ποὺ πέρασαν διατηρεῖ ὅλη τὴ δροσιά της· ἀπεικονίζει τὴ σύγχρονη πραγματικότητα. Ὅποιος διαβάζει τὴν παραβολὴ αὐτὴ νομίζει ὅτι κάποιος ζωγράφος στάθηκε ἀπέναντι στὴ σημερινὴ κοινωνία καὶ μὲ τὰ χρώματά του ζωγράφισε τρεῖς εἰκόνες· τὴν εἰκόνα τῆς δυστυχίας στὸ πρόσωπο τοῦ ἀνθρώπου ποὺ ἔπεσε στοὺς λῃστάς, τὴν εἰκόνα τῆς ἀσπλαχνίας στὰ πρόσωπα τοῦ λευΐτου καὶ τοῦ ἱερέως, καὶ τρίτον τὴν ὑπέροχη εἰκόνα τῆς εὐσπλαχνίας στὸ πρόσωπο τοῦ καλοῦ Σαμαρείτου. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ῥίξουμε ἕνα βλέμμα στὴν τρίτη, στὴν εἰκόνα τῆς εὐσπλαχνίας...

Λέει, ἀγαπητοί μου, τὸ εὐαγγέλιο ὅτι ὁ Σαμαρείτης «ἰδὼν αὐτὸν εὐσπλαγχνίσθη» (Λουκ. 10,33)· ὅτι δηλαδή, ὅταν πέρασε ἀπὸ τὸ σημεῖο ποὺ ἦταν τραυματισμένος ὁ ἄγνωστος ἐκεῖνος ἄνθρωπος, δὲν προσπέρασε. Ὑπάρχουν μερικοὶ ποὺ λένε· Συμπονῶ τὸν ἄλλο, ἀλλὰ δὲν μπορῶ νὰ τὸν κοιτάξω στὸ χάλι ποὺ εἶνε, ὅταν π.χ. βγαίνῃ ἀπὸ τὸ χειρουργεῖο ἢ ὅταν ξεψυχάῃ… Αὐτὸ εἶνε μία ὑπερευαισθησία, ἡ ὁποία στὸ βάθος εἶνε ἐγωισμός.

Ὁ καλὸς Σαμαρείτης ἄκουσε τὸ βογγητὸ τοῦ τραυματία, πλησίασε κοντά, εἶδε τὰ αἵματα στὰ ῥοῦχα καὶ τὶς πληγὲς στὸ σῶμα του, καὶ τὸν συμπόνεσε. Ἂν ἦταν κανένας ὑπερευαίσθητος, ὅπως εἶνε μερικὲς κυρίες καὶ δεσποινίδες ἀλλὰ καὶ μερικοὶ κύριοι, ποὺ τρέχουν μὲν στὰ κέντρα διασκεδάσεως, ἀλλὰ δὲν πλησιάζουν ἐκεῖ ποὺ ὑπάρχει πόνος καὶ δυστυχία γιατὶ ἀποτροπιάζονται, ἂν ἔκλεινε κι αὐτὸς τὰ μάτια του, ἀσφαλῶς δὲν θὰ τὸν σπλαχνιζόταν.

Ἄρα λοιπὸν θέα καὶ εὐσπλαχνία συνδέονται· ἡ θέα τῆς δυστυχίας εἶνε τὸ κίνητρο, καὶ ἡ εὐσπλαχνία εἶνε τὸ ἀποτέλεσμα. Δὲν λέω, ὑπάρχουν καὶ ψυχὲς διεστραμμένες, ποὺ ἀρέσκονται νὰ βλέπουν φρικιαστικὰ θεάματα, κι ὅσο τὰ βλέπουν τόσο εὐχαριστοῦνται· αὐτὸ λέγεται σαδισμός, τὸ νὰ χαίρεται κανεὶς βλέποντας τὸ κακό, τὴ δυστυχία, ἐγκλήματα, φόνους, αἵματα. Δὲν μιλᾶμε γι᾽ αὐτούς. Ἕνας φυσιολογικὸς ἄνθρωπος μέσα του ἔχει τὸ λεγόμενο συμπαθητικὸ συναίσθημα. Παράδειγμα. Περπατᾷς ἀδιάφορος κοντὰ σ᾽ ἕνα ποτάμι βλέποντας ὅλα γύρω σου. Ἐὰν ξαφνικὰ πέσῃ στὸ ποτάμι ἕνα μικρὸ παιδί, ταράζεσαι ὁλόκληρος. Ἄχ, λές, ἂν μποροῦσα νὰ πέσω μέσα νὰ τὸ σώσω!… Εἶνε μέσα στὴ φύσι τοῦ ἀνθρώπου νὰ συμπάσχῃ μὲ τὸν ἄλλο, εἶνε ἀνθρώπινο νὰ συμπονῇ, νὰ κλαίῃ μαζί του. Ἐνῷ τὸ ἄλλο, τὸ νὰ χαίρεται κάποιος μὲ τὴν εὐτυχία τοῦ ἄλλου, νὰ χαίρεται ὁ γείτονας ὅταν τὸ κορίτσι τοῦ διπλανοῦ του παντρεύεται μ᾽ ἕναν ἐκλεκτὸ νέο, νὰ χαίρεται γιατὶ τὸ παιδὶ τοῦ φίλου του πῆρε ἄριστα στὰ μαθήματα, νὰ χαίρεται γιατὶ ὁ συνάδελφός του προοδεύει στὸ ἐμπόριο ἢ στὴν ἐπιχείρησι ἢ στὴν ἐπιστήμη, αὐτὸ τὸ νὰ χαίρεσαι μαζὶ μ᾽ αὐτοὺς ποὺ εὐτυχοῦν, εἶνε ἀγγελικό, εἶνε γνώρισμα τῶν ἀγγέλων. Τέλος, τὸ νὰ χαίρεται κανεὶς γιὰ τὸ κακὸ ποὺ ὑφίσταται ὁ ἄλλος, αὐτὸ πλέον εἶνε δαιμονικό· μόνο ὁ δαίμονας χαίρεται ὅταν βλέπῃ τὸν ἄνθρωπο νὰ ἁμαρτάνῃ, νὰ ταλαιπωρῆται καὶ νὰ ὀδυνᾶται.

Στὸν καλὸ Σαμαρείτη τὸ νὰ δῇ μὲ βλέμμα συμπαθείας τὸν τραυματισμένο γέννησε μέσα του τὴ διάθεσι νὰ τὸν βοηθήσῃ· καὶ στὸν κάθε φυσιολογικὸ ἄνθρωπο ἡ θέα ἐκείνου ποὺ δυστυχεῖ γίνεται ἔναυσμα καὶ κίνητρο νὰ τοῦ συμπαρασταθῇ. Θέλετε λοιπὸν κ᾽ ἐσεῖς νὰ μιμηθῆτε τὸν καλὸ Σαμαρείτη, ν᾽ ἀποκτήσετε κ᾽ἐσεῖς ἀλτρουϊστικὰ αἰσθήματα; Ἐπισκεφθῆτε νοσοκομεῖα, ν᾽ ἀκούσετε μέσα στοὺς θαλάμους τὸ βογγητὸ τῶν ἀσθενῶν ποὺ κοίτονται στὸ κρεβάτι τοῦ πόνου· ἐπισκεφθῆτε ἄσυλα ἀνιάτων, νὰ δῆτε ἐκεῖ ἀνθρώπους ποὺ ἰσοβίως ὑποφέρουν· ἐπισκεφθῆτε φυλακές, ὅπου συχνὰ ἀθῷοι φτωχοὶ κρατοῦνται στὰ κελλιὰ γιὰ μικροπταίσματα· ἐπισκεφθῆτε σπιτάκια καὶ καλύβες, νὰ δῆτε πῶς ζῇ μιὰ χήρα μὲ τὰ ὀρφανά της. Αὐτὴ ἡ ἐπίσκεψις εἶνε καλή, τὴν εὐλογεῖ ὁ Θεός, τὴν συνιστᾷ καὶ ἡ ἁγία Γραφὴ μὲ τὰ λόγια· «Θρησκεία καθαρὰ καὶ ἀμίαντος παρὰ τῷ Θεῷ καὶ πατρὶ αὕτη ἐστίν, ἐπισκέπτεσθαι ὀρφανοὺς καὶ χήρας ἐν τῇ θλίψει αὐτῶν, ἄσπιλον ἑαυτὸν τηρεῖν ἀπὸ τοῦ κόσμου» (Ἰακ. 1,27).

Ἐὰν λοιπὸν κάποιος ἀπὸ μᾶς ἔχῃ σκληρὴ καρδιὰ καὶ θέλῃ ν᾽ ἀποκτήσῃ συμπάθεια, δὲν ἔχει παρὰ νὰ πηγαίνῃ τακτικὰ ἐκεῖ ποὺ βασιλεύει ὁ πόνος· τέτοιες ἐπισκέψεις, ποὺ πρέπει νὰ γίνωνται ἰδίως τὴν ἡμέρα τῆς Κυριακῆς, δημιουργοῦν μέσα στὴν ψυχὴ ἕνα κλίμα συμπαθείας. Ἀλλὰ ὁ καλὸς Σαμαρείτης δὲν ἀρκέσθηκε μόνο στὴν θέα καὶ στὴ συμπάθεια· ἔκανε καὶ κάτι ἄλλο. Ἔρημος ἦταν ὁ τόπος, δὲν ὑπῆρχε ἐκεῖ φαρμακεῖο, ἰατρεῖο, γιατρός, νοσοκόμος. Ἔγινε λοιπὸν αὐτὸς καὶ γιατρὸς καὶ νοσοκόμος. Λέει τὸ εὐαγγέλιο, ὅτι χρησιμοποίησε κρασί, γιὰ νὰ ἀπολυμάνῃ τὶς πληγές, καὶ λάδι, γιὰ νὰ καταπραΰνῃ τὸν πόνο. Ὁ τραυματίας θὰ εἶχε ἀσφαλῶς ἀνάγκη ἀπὸ ἐπιδέσμους, μὰ ποῦ νὰ βρεθοῦν; Δὲν τὸ λέει τὸ εὐαγγέλιο ἀλλὰ ὑπονοεῖται, ὅτι ὁ Σαμαρείτης θὰ ἔσχισε τὸ πουκάμισό του γιὰ νὰ κάνῃ ἐπιδέσμους. Ἔτσι ἔγινε καὶ σὲ πολέμους· εὔσπλαχνοι στρατιῶτες μας –γνώρισα πολλούς– ὄχι μόνο γιὰ Ἕλληνες τραυματίες ἀλλὰ καὶ γιὰ Ἰταλοὺς καὶ Γερμανοὺς ἔσχισαν πουκάμισα καὶ μαντήλια τους καὶ ἔδεσαν μὲ συμπόνια τὸν τραυματία, γιὰ νὰ σταματήσουν τὸ αἷμα του ποὺ ἔτρεχε.

Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἔχῃ ἀγάπη, καὶ νοσοκόμος γίνεται καὶ γιατρὸς γίνεται, τὰ πάντα γίνεται. Λένε γιὰ κάποια μάνα ποὺ βρέθηκε στὴν ἔρημο κ᾽ ἐκεῖ ἐστείρευσε ὁ μαστός της καὶ δὲν εἶχε σταλαγματιὰ γάλα γιὰ τὸ παιδί της, ὅτι ἔκανε κάτι ποὺ μόνο ἡ ἐπιστήμη τὸ γνωρίζει· καὶ τὸ γάλα τὸ ἄσπρο, αἷμα εἶνε. Ἄνοιξε λοιπὸν τὶς φλέβες της καὶ πότισε τὸ παιδὶ μὲ τὸ αἷμα της, καὶ τὸ παιδὶ ἔζησε! Νά λοιπὸν ὅτι, ὅπου κι ἂν βρεθῇ ὁ ἄνθρωπος, ὅταν ἔχῃ ἀγάπη καὶ εὐσπλαχνία, βρίσκει τρόπους νὰ ἐλεήσῃ.

* * *

Αὐτὸ τὸ δίδαγμα, ἀγαπητοί μου, μᾶς δίνει σήμερα ὁ καλὸς Σαμαρείτης. Πρῶτον μὲν ἐπίσκεψις. Ἄχ αὐτὴ ἡ Κυριακή! θὰ ἔπρεπε νὰ εἶνε ἡμέρα ἐπισκέψεων. Νὰ πᾷς βέβαια καὶ στὸ σπίτι τοῦ συγγενοῦς σου, ἀλλὰ περισσότερο νὰ ἐπισκεφθῇς τὸν ξένο κ᾽ ἐγκαταλελειμμένο, ποὺ ὁ Χριστὸς τὸν θεωρεῖ ἀδελφό του· αὐτὸ ἔχει ἀξία. Δεύτερον δεῖξτε εὐσπλαχνία, συμπάθεια, ἀγάπη· κι αὐτὸ μὲ τὴν καρδιά, ὄχι ἀπὸ ἕνα ξηρὸ καθῆκον καὶ μιὰ τυπικὴ ὑποχρέωσι. Τρίτον καὶ κυριώτερον δεῖξτε τὴν ἀγάπη σας ἐμπράκτως, ὄχι μόνο μὲ ὡραῖα λόγια ἀλλὰ καὶ μὲ ἔργα, ὄχι μόνο μὲ δάκρυα, συγκινήσεις καὶ αἰσθήματα φευγαλέα, ἀλλὰ στὴν πρᾶξι μὲ ἔργα καὶ θυσίες.

Λένε ὅτι κάποτε στὸ δρόμο ἔπεσε ἕνας φτωχὸς καὶ ἄρρωστος· ξαπλώθηκε καταμεσῆς τοῦ δρόμου. Μαζεύτηκαν γύρω του πολλοί. Κάποιοι ἔλεγαν· Τὸν καημένο, πῶς ἔπεσε!… Μερικὲς κυρίες ἔβγαλαν τὰ μαντήλια τους καὶ ἔκλαιγαν. Ἦρθε τέλος κάποιος πού, χωρὶς νὰ κλάψῃ, ἄνοιξε τὸ πορτοφόλι του, ἔβγαλε ἕνα χιλιάρικο καὶ λέει· Ἐγὼ βάζω χίλιες δραχμές, βάλτε κ᾽ ἐσεῖς ὅ,τι μπορεῖτε… Ἔτσι συγκεντρώθηκε ἕνα ποσό, τὸν μετέφεραν στὸ νοσοκομεῖο καὶ σώθηκε ὁ ἄνθρωπος.

Τελείωσα, ἀγαπητοί μου. Σᾶς παρουσίασα τὴν εἰκόνα τῆς ἀγάπης· τῆς ἀγάπης ὄχι τῆς συγγενείας καὶ τοῦ αἵματος, ὄχι τῶν ὑπολογισμῶν καὶ τοῦ συμφέροντος, ὄχι ἑνὸς στενοῦ κύκλου ἀλλὰ τῆς ἀνθρωπότητος. Εἶνε ἡ ἀγάπη ποὺ δίδαξε ὁ Χριστὸς μὲ τὴ θυσία του καὶ τῆς ὁποίας τὸ ὕψος τὸ βάθος καὶ τὸ πλάτος ἔδειξε ὁ σταυρός του. Δὲν εἶνε ἀγάπη φυσική, εἶνε ἀγάπη πνευματική· δὲν εἶνε ἀγάπη αἰσθησιακή, αἰσχρῶν ἐρώτων ποὺ ἀποτελοῦν ἐξευτελισμὸ καὶ ἐκχυδαϊσμὸ τῆς ἀληθινῆς ἀγάπης.

Ὁ Χριστὸς διὰ τοῦ εὐαγγελίου καὶ τοῦ σταυροῦ του μᾶς ἔδειξε τὴν ἀληθινὴ ἀγάπη, τὴν ὁποία ἐγὼ ὀνομάζω ἐσταυρωμένη ἀγάπη. Τὴν πραγματικὴ ἀγάπη μᾶς διδάσκουν ἐπίσης ὅλοι οἱ ἅγιοι, καὶ κατ᾽ ἐξοχὴν ὅσοι τὴν εἶχαν ὡς κύριο χαρακτηριστικὸ τῆς ζωῆς τους (ὅπως π.χ. οἱ ἅγιοι Νικόλαος, Σπυρίδων, μέγας Βασίλειος κ.ἄ.) καὶ κάποιοι ποὺ πῆραν τὸ ἐπίθετο ἐλεήμων (ὅπως π.χ. οἱ ἅγιοι Ἰωάννης πατριάρχης Ἀλεξανδρείας, Φιλάρετος, Ταβιθά κ.ἄ.). Τὴν ἀγάπη πρὸς ὅλους (συγγενεῖς, φίλους, ἐχθρούς) νὰ δείξουμε στὸν μάταιο τοῦτο κόσμο βαδίζοντας στὰ ἴχνη τοῦ Χριστοῦ μας, ὥστε νὰ γίνουμε κ᾽ ἐμεῖς ἄξιοι τοῦ μακαρισμοῦ τοῦ Κυρίου, ποὺ ἀνέβηκε στὸ Γολγοθᾶ γιὰ νὰ προσφέρῃ τὴν ὑψίστη ὑπηρεσία στὸν κόσμο. Τότε θὰ εἴμαστε ὄχι μόνο θαυμασταὶ ἀλλὰ καὶ μιμηταὶ καὶ ἀντιγραφεῖς, στὸ μέτρο τῶν δυνάμεών μας, τῆς παραβολῆς τοῦ καλοῦ Σαμαρείτου.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Tuesday the 13th. Joomla 2.5 Templates. Copyright © 2012. Παγκύπρια Ένωση Γονέων. | Developed by Logosnet.cy.net
Copyright 2012

©