ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ

Print
Κατηγορία: Ευαγγέλιο Κυριακής
Published Date

Μάτια - πίστι - νοῦς

«Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός» (Ματθ. 6,22)

ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Ν. Καντιώτης

Ἁπλᾶ, ἀγαπητοί μου, ἁπλᾶ μιλοῦν οἱ πατέρες καὶ διδάσκαλοι τῆς Ἐκκλησίας, ἁπλᾶ μιλάει αὐτὸς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ἁπλᾶ θὰ μιλήσουμε κ᾽ ἐμεῖς. Τὸ Εὐαγγέλιο δὲν εἶνε φιλοσοφίες. Στὸ ζήτημα π.χ. τῆς ψυχῆς, ὁ Χριστὸς ἔδωσε τὴν ἀπάντησι μὲ δυὸ λόγια· ἡ ψυχή, λέει, εἶνε ἀθάνατη (βλ. Μᾶρκ. 8,36-37). Ἔτσι καὶ στ᾽ ἄλλα θέματα ὁ Κύριος μᾶς μίλησε μὲ ἁπλότητα, μὲ εἰκόνες καὶ παραδείγματα ἀπ᾽ τὴ φύσι.

* * *

Σήμερα τὸ εὐαγγέλιο ὡς πρῶτο παράδειγμα τῆς διδασκαλίας τοῦ Χριστοῦ ἔχει τὸ μάτι τοῦ ἀνθρώπου (βλ. Ματθ. 6,22). Τί εἶνε τὸ μάτι; Ἕνα ἀπὸ τὰ λεπτότερα ὄργανα· μιὰ φωτογραφικὴ μηχανή, ποὺ ἐργάζεται αὐτομάτως ἐπὶ χρόνια ὁλόκληρα χωρὶς μπαταρία. Ποιός τὴν ἔφτειαξε; Ὁ Θεός. Καὶ μόνο γιὰ τὰ μάτια θά ᾽πρεπε νὰ τὸν εὐχαριστοῦμε μέρα καὶ νύχτα. Καὶ γιατί μᾶς τά ᾽δωσε τὰ μάτια; Ὄχι γιὰ νὰ ἱκανοποιοῦμε τὴν ἁμαρτωλὴ περιέργεια, νὰ βλέπουμε τὰ αἰσχρὰ καὶ ἀκατονόμαστα. Μᾶς τά ᾽δωσε γιὰ ἕνα μεγάλο σκοπό· νὰ βλέπῃς τὸ πανόραμα τῆς δημιουργίας, τὸν ἥλιο τὸ πρωὶ ν᾽ ἀνατέλλῃ καὶ νὰ λὲς «Δόξα σοι τῷ δείξαντι τὸ φῶς» (Δοξολ.)· νὰ βλέπῃς τὸ βραδάκι νὰ κάνῃ βουτιὰ στὸ πέλαγος καὶ νὰ λὲς «Φῶς ἱλαρὸν ἁγίας δόξης …Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλθόντες ἐπὶ τὴν ἡλίου δύσιν…»(ἑσπερ.)· νὰ βλέπῃς τὴ νύχτα τ᾽ ἀναρίθμητα ἀστέρια, τὰ καντηλάκια τῆς Παναγίας, νὰ τὰ βλέπης ὅλα αὐτὰ καὶ νὰ λὲς «Οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ, ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τὸ στερέωμα» (Ψαλμ. 18,2).

Στὸ σημερινὸ εὐαγγέλιο ὁ Χριστὸς λέει, ὅτι «ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός» (Ματθ. 6,22). Ὅπως τὴ νύχτα, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ φῶς, κρατᾷς φανάρι γιὰ νὰ μὴ σκοντάψῃς, ἔτσι καὶ γιὰ νὰ βαδίζῃς μὲ ἀσφάλεια στὴ ζωή σου στὸν κόσμο αὐτὸν σοῦ ᾽δωσε καὶ κάποια ἄλλα μάτια. Ἡ φυσικὴ ὅρασι δὲν εἶνε καὶ τόσο σπουδαῖο πρᾶγμα· τὴν ὅρασι αὐτὴ τὴν ἔχουν καὶ τὰ ζῷα· μερικὰ μάλιστα, ὅπως π.χ. ὁ ἀετός, ἔχουν ἰσχυρότερη ὅρασι ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο. Ἀλλὰ ἐδῶ δὲν ἐννοοῦμε τὴν ὅρασι αὐτή· ἐννοοῦμε κάποια ἄλλη ὅρασι, ποὺ ἡ ἀξία της εἶνε ἀπείρως μεγαλύτερη καὶ τὴν ὁποία πολὺ λίγοι διαθέτουν. Ποιά εἶνε ἡ ὅρασις αὐτή, γιὰ τὴν ὁποία κυρίως ὁμιλεῖ ὁ Κύριος; Ἡ πίστι. Ἂς φέρουμε παράδειγμα. Εἴμαστε μαζεμένοι μέσα στὴν ἐκκλησία καὶ ὅλοι ἔχουμε μάτια. Καὶ τί βλέπουμε; Βλέπουμε κολῶνες, εἰκόνες, στασίδια, ἀναλόγια, δεσποτικὸ θρόνο, τέμπλο, ἁγία τράπεζα, ἀνθρώπους ποὺ ἐκκλησιάζονται, ἐπιτρόπους, ψαλτάδες, παπᾶδες ντυμένους μὲ ἄμφια… Σᾶς ἐρωτῶ· μόνο αὐτὰ ὑπάρχουν μέσα στὸ ναό; Ἄχ, ἀδελφοί μου, δὲν ὑπάρχουν μόνο αὐτά· ὑπάρχουν κι ἄλλα πράγματα, ποὺ δὲν τὰ βλέπουμε γιατὶ δὲν ἔχουμε τὰ κατάλληλα μάτια, δὲν ἔχουμε τὴν ὅρασι ποὺ λέγεται πίστι· ἂν εἴχαμε τὴν ὅρασι αὐτή, πολλὰ θὰ βλέπαμε. Τώρα ἔχουμε μάτια ζῳώδη, μάτια λύκου, μάτια γερακιοῦ, μάτια ἀρκούδας, μάτια χοίρου…· γιατὶ ὁ ἕνας εἶνε ἄσπλαχνος, ὁ ἄλλος σκληρόκαρδος, ὁ ἄλλος ἅρπαγας, ὁ ἄλλος θυμώδης, ὁ ἄλλος ἀσελγής, καὶ ὅλοι ὀλιγόπιστοι. Ἂν εἴχαμε πίστι –αὐτὴ εἶνε ἡ ἄλλη ὅρασι–, θὰ βλέπαμε πολλὰ ἄλλα. Διαβάζετε τοὺς βίους τῶν ἁγίων; Ἐκεῖ θὰ δῆτε ὅτι, ὅποιοι εἶχαν πίστι καὶ καθαρὴ καρδιά, στὴν ἐκκλησία αἰσθάνονταν τὸ θαῦμα ποὺ τελεῖται, ἄκουγαν ἀγγελικοὺς ὕμνους, ἔβλεπαν πάνω στὴν ἁγία τράπεζα τὸ Χριστὸ νὰ ἀκτινοβολῇ, τὴν ὑπεραγία Θεοτόκο καὶ τοὺς ἁγίους, ἔβλεπαν ἀγγέλους καὶ ἀρχαγγέλους. Τὸ ἀπολυτικίο τοῦ ἁγίου Σπυρίδωνος λέει· «…καὶ ἐν τῷ μέλπειν τὰς ἁγίας σου εὐχὰς ἀγγέλους ἔσχες συλλειτουργοῦντάς σοι»· ὅταν δηλαδὴ λειτουργοῦσε ὁ ἅγιος Σπυρίδων, οἱ Χριστιανοὶ ἔβλεπαν νὰ συλλειτουργοῦν μαζί του ἄγγελοι. Ἂν ἔχουμε κ᾽ ἐμεῖς πίστι, διὰ τῆς πίστεως θὰ δοῦμε τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ.

Ἀλλὰ ἐγώ, ἀδελφοί μου, θὰ ἔλεγα· ἂς μὴν ἔχουν οἱ ἄνθρωποι σήμερα τὴν ὅρασι τὴν πνευματικὴ ποὺ εἶχαν οἱ ἅγιοι· νὰ ἔχουν τοὐλάχιστον τὴ φυσικὴ ἱκανότητα νὰ διακρίνουν, τὴν καθαρότητα δηλαδὴ τοῦ νοῦ, νὰ ἔχουν τοὐλάχιστον τὸ μυαλό τους ὑγιὲς ὥστε νὰ σκέπτεται λογικά. –Μά, θὰ πῆτε, δὲν σκέπτονται ὅλοι οἱ ἄνθρωποι λογικά; Ἂν νομίζετε ἔτσι, κάνετε λάθος· μακάρι νὰ σκέπτονταν λογικά. Ἔδωσε ὁ Θεὸς τὰ μάτια, νὰ βλέπῃς τὴ φύσι, ὅ,τι ὑπάρχει γύρω σου· ἔδωσε τὴν πίστι ὡς ἕκτη αἴσθησι, νὰ βλέπῃς τὸν παράδεισο, τὰ οὐράνια. Ἀλλ᾽ ἐκτὸς ἀπὸ τὰ δύο αὐτά, ὑπάρχει καὶ κάποιο ἄλλο φανάρι, ποὺ τὸ ἔδωσε σὲ ὅλους, τό ᾽χουν καὶ οἱ ἄγριοι ἀκόμα. Ποιό εἶν᾽ αὐτό; ὁ νοῦς - τὸ μυαλὸ τοῦ ἀνθρώπου. Ἄχ αὐτὸ τὸ μυαλό, τί θαῦμα εἶνε! Ἂν ἀνοίξῃς τὸ κρανίο τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ἐγκέφαλος εἶνε μιὰ λάσπη, κάτι σὰν ἀσβέστης. Καὶ ὅμως ἐκεῖ μέσα τί δὲν ὑπάρχει! Εἶνε ἀνώτερο ἀπ᾽ ὅλες τὶς μηχανές. Καὶ τὸ πιὸ τέλειο ἐργοστάσιο μηδὲν εἶνε μπροστά του. Ὁ ἐγκέφαλος ἔχει ἑκατομμύρια τῶν ἑκατομμυρίων μικρὰ - μικρὰ «καλῴδια». Εἶνε τόσο λεπτεπίλεπτος καὶ εὐπαθής, πού, μιὰ σταγόνα αἷμα νὰ πέσῃ μέσα στὰ ἀγγεῖα του, ὁ ἄνθρωπος τελείωσε. Γιατί λοιπὸν τό ᾽δωσε ὁ Θεὸς αὐτὸ τὸ μυαλό; Σοῦ τό ᾽δωσε, γιὰ νὰ σκέπτεσαι λογικά, γιὰ νὰ γίνῃς βασιλιᾶς ὅλης τῆς κτίσεως, νὰ προοδεύσῃς καὶ νὰ εὐτυχήσῃς, νὰ διακρίνῃς τὸ ψέμα ἀπὸ τὴν ἀλήθεια, νὰ προχωρῇς νὰ προχωρῇς καὶ νὰ φτάσῃς μέχρι τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ. Φαίνεται ὅμως ὅτι κάποτε τὸ μυαλὸ τὸ χάνουμε. Γιατὶ ἂν δὲν τὸ χάναμε, δὲν θὰ εἴχαμε φτάσει στὸ σημεῖο ποὺ φτάσαμε. Τρελλοκομεῖο καὶ κάτι χειρότερο καταντήσαμε. Σήμερα ἡ ἀνθρωπότης κινδυνεύει ἀπὸ τὶς ἐφευρέσεις τῶν «ἐπιστημόνων», αὐτῶν μὲ τὰ μεγάλα μυαλά, ποὺ μπορεῖ ν᾽ ἀνεβοῦν στὰ οὐράνια κι ἀπὸ ᾽κεῖ νὰ ῥίξουν κάτω στὴ γῆ βόμβες. Τὸ μυαλό, ἀντὶ νά ᾽νε καθαρό, σκοτίζεται. Ὅπως ἕνας ποὺ πίνει κρασὶ ζαλίζεται καὶ δὲν ξέρει τί λέει καὶ τί κάνει, ἔτσι εἶνε σήμερα ὁ ἄνθρωπος· δὲν ξέρει τί κάνει. Ἂς ἔχῃ μάτια καὶ τηλεσκόπια· ἐφ᾽ ὅσον μέσα του ὑπάρχει ἡ ἁμαρτία, τὸ κακό, ὁ ἄνθρωπος ζῇ στὸ σκοτάδι, στὸν «ζόφον τοῦ σκότους» ποὺ λέει ὁ ἀδελφόθεος Ἰούδας στὴν Ἐπιστολή του (στ. 13). Ἂν θέλῃς νὰ δῇς σὲ τί σκοτάδι φτάνει ὁ ἄνθρωπος, δὲς τὸν ἄλλο Ἰούδα, τὸν προδότη, γιὰ τὸν ὁποῖο τὴ Μεγάλη Πέμπτη ἀκοῦμε· «Ὅτε οἱ ἔνδοξοι μαθηταὶ ἐν τῷ νιπτῆρι τοῦ δείπνου ἐφωτίζοντο, τότε Ἰούδας ὁ δυσσεβὴς φιλαργυρίαν νοσήσας ἐσκοτίζετο». Καὶ τὸ Εὐαγγέλιο λέει ὅτι, ὅταν ὁ σατανᾶς εἰσῆλθε στὴν καρδία τοῦ Ἰούδα καὶ βγῆκε ἀπὸ τὸ μυστικὸ δεῖπνο νὰ προδώσῃ τὸ Χριστό, ἦταν «νύξ» (Ἰω. 13,30,27). Ἡ φιλαργυρία εἶνε τὸ πάθος ποὺ σκοτίζει περισσότερο ἀπ᾽ ὅλα. Κάθε ἁμαρτωλὸς μυαλὸ δὲν ἔχει, πρὸ παντὸς ὅμως ὁ φιλάργυρος. Τὸν βλέπεις καὶ μαζεύει μαζεύει. Τί θὰ τὰ κάνῃ; Αὐτὰ ποὺ ἔχει τὸν φτάνουν νὰ ζήσῃ χίλια χρόνια. Οὔτε τὶς δικές του λογικὲς ἀνάγκες ξέρει νὰ σταθμίσῃ, οὔτε τὸν φτωχὸ σκέπτεται ποὺ δὲν ἔχει νὰ ζήσῃ οὔτε μιὰ μέρα. Μαζεύει συνεχῶς, λὲς κ᾽ ἔκανε συμβόλαιο μὲ τὸ θάνατο ὅτι θὰ ζήσῃ χιλιάδες χρόνια. Τὸ εὐαγγέλιο σήμερα λέει, ὅτι δὲν μπορεῖς νὰ προσθέσῃς στὴ ζωή σου οὔτε μία μέρα (βλ. Ματθ. 6,27). Ὅταν ἔρθῃ ὁ χάρος, δὲν σοῦ δίνει οὔτε ἕνα λεπτὸ διωρία· «Ἄφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται;» (Λουκ. 12,20). Μυαλὸ δὲν ἔχει, γι᾽ αὐτὸ τὸν ὀνομάζει «ἄφρονα». Ὁ δὲ ἀπόστολος Παῦλος γιὰ ἀνάλογες περιπτώσεις λέει, ὅτι «παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν» (῾Ρωμ. 1,28). Σήμερα ὁ ἄνθρωπος ἔχει χαλασμένο μυαλό. Κρίμα στὰ σχολεῖα, στὰ πανεπιστήμια καὶ στὶς γλῶσσες. Ἕνας ἀγράμματος σκέπτεται καλύτερα ἀπὸ ἕναν ἐπιστήμονα, ἀπ᾽ αὐτοὺς ποὺ ἑτοιμάζονται νὰ κάνουν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο. Χαλασμένα εἶνε τὰ μυαλὰ τῶν φιλαργύρων, φιλοδόξων καὶ ἀρχομανῶν, ξεκουρδισμένα ρολόγια ποὺ τὰ ξεκούρδισε ὁ διάβολος νὰ μὴ δουλεύουν. Μπορεῖ ἄπειρα πράγματα νὰ σκέπτωνται· ἕνα δὲν σκέπτονται, τὸ Θεὸ καὶ τὸ θάνατο. Γι᾽ αὐτὸ μᾶς λέει ὁ Κύριος, νὰ προσέξουμε τὸ μυαλό μας νά ᾽νε καθαρό.

* * *

Προτοῦ τελειώσω, ἀγαπητοί μου, θὰ θυμίσω μία εἰκόνα ἀπὸ τὴν ὕπαιθρο. Ὅπως ὁ περιβολάρης δένει τὸ γαϊδουράκι στὸ μαγγανοπήγαδο μὲ κλειστὰ τὰ μάτια, γιὰ νὰ γυρίζῃ καὶ νὰ τοῦ βγάζῃ νερό, ἔτσι ὁ διάβολος μᾶς ἔχει δέσει στὰ καταραμένα μαγγανοπήγαδά του (τῆς μοιχείας, τῆς πορνείας, τῆς χαρτοπαιξίας, τῆς βλαστήμιας, τῆς ἀτιμίας, τῆς κλοπῆς, τῆς ἀθεΐας κ.λπ.)· μᾶς ἔβαλε τυφλοπάνι, κ᾽ ἐμεῖς τρέχουμε κάνοντας τὸ θέλημά του. Ἂς βγάλουμε τὰ τυφλοπάνια –ὁ καθένας τὸ δικό του–, νὰ δοῦμε τὸ Θεό, νὰ πιστέψουμε στὸ Χριστό, νὰ γίνουμε ἄνθρωποι. Γιατὶ μᾶς ἔδωσε τρία πράγματα· μάτια νὰ βλέπουμε τὰ ὡραῖα πράγματα, πίστι νὰ τὸν λατρεύουμε, καὶ μυαλὸ νὰ τὸν σκεπτώμαστε. Ἂν ζήσουμε καὶ πολιτευθοῦμε ἔτσι, θὰ ἔχουμε τὴ χάρι καὶ εὐλογία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Tuesday the 13th. Joomla 2.5 Templates. Copyright © 2012. Παγκύπρια Ένωση Γονέων. | Developed by Logosnet.cy.net
Copyright 2012

©